Werkweigering bij het OM
Ik was vandaag behoorlijk verbaasd toen ik het NOS nieuwsberichtje las waarin stond dat het OM misschien “vrijspraak” gaat eisen in de zaak tegen Wilders. Laat ik voorop stellen dat ik geen voorstander ben van het proces om wille van vrijheid van meningsuiting yada yada yada en dat soort dingen, maar daar wil ik het nu even niet over hebben. Waar ik het over wil hebben is dat het OM gewoon keihard zegt: “joh, leuk dat we hem moeten vervolgen, dan eisen we toch gewoon vrijspraak? Zijn we van heel het gezeur af.” Sorry hoor, maar dat gaat er bij mij niet in.
Zoals ik dus als zei, ben ik helemaal niet pro-vervolging van Wilders, ik vind het eigenlijk belachelijk. Maargoed, schijnbaar heeft de rechter geoordeeld dat bepaalde uitspraken wél strafbaar kunnen zijn, en heeft het OM toen opdracht gegeven om om Wilders te vervolgen. Het OM doet dat nu dus tegen heug en meug, want ja, eigenlijk willen ze het niet, en dus eisen ze maar vrijspraak: dan wordt hij alsnog niet veroordeeld. Tja… wat moet je daar nou op zeggen? Het OM weigert daarmee simpelweg gewoon een uitspraak van de rechter, omdat ze zelf denken dat zijn uitspraken niet strafbaar zijn. Wie is hier nou de rechter? Het OM of de rechter?
Kijk dat je zelf misschien zegt: “we zien in deze zaak niet direct heil en we doen het niet,” daar kan ik inkomen. Maar als een rechter je vertelt dat het wel strafbaar is, heb je als OM gewoon heel simpel een plicht ten opzichte van de wet en het volk om die persoon te vervolgen. Net als dat als iemand een ander vermoord maar er is weinig bewijs, dan nog ga je als OM alsnog de vervolging aan. Is dat moeilijk? Tuurlijk, maar dat is nog geen rede om het gewoon maar niet te doen. Als OM kun je nou eenmaal niet boven de uitspraken van de rechter staan, zo werkt het recht nu eenmaal. Waarom is het OM dan zo eigenwijs om dan via een omweg het alsnog niet te doen.
Dan is het eigenlijk best wel simpel: de rechter heeft geoordeeld dat dergelijke uitspraken strafbaar kunnen zijn, dan hoef je als OM alleen nog maar aan te tonen dat ze in die context door die persoon in die omgeving ook daadwerkelijk strafbaar waren. Belachelijk kinderlijk gedrag van het OM. Doe je werk en doe het goed, daar betalen we jullie voor.
Ik denk dat je vergeet dat de rechter nog steeds degene is die de straf bepaalt. Het OM kan vrijspraak eisen, maar de rechter kan alsnog hem een straf opleggen. Als het OM niet had vervolgd was er geen enkele kans geweest dat Wilders werd veroordeeld. Nu het OM wel vervolgd, maar vrijspraak eist, is er een kans dat Wilders wordt veroordeeld.
Het kan zo zijn dat het OM heeft uitgezocht of die uitspraken “in die context door die persoon in die omgeving ook daadwerkelijk strafbaar waren”, maar simpelweg tot de conclusie kwamen dat dat niet zo was, maar die beslissing, zoals het hoort, aan de rechter overlaat.
Verder ben ik net als jij ook totaal geen voorstander, en zelfs tegenstander van een dergelijk proces.
Dat klopt zeker. Maarja als je als aanklager de opdracht krijgt om iemand aan te klagen en je eist vrijspraak, dan staat dat ongeveer gelijk aan hem niet vervolgen, wat is dan het nut? Dat is dan gewoon symboolpolitiek.
Tomas, Het OM moet bij zijn aanklacht aan vele dingen denken, maar vooral aan twee beginselen:
a. Is een vervolging haalbaar? (in de zin: is er voldoende bewijs en kan het feit voldoende gekwalificeerd worden) en
b. Is een vervolging wenselijk?
Een uitspraak als ‘misschien gaan we wel vrijspraak eisen’, is slechts een indicatie over hoe het er nu voorstaat. Blijkbaar heeft het OM te weinig bewijs of is een vervolging, gezien de positie van Wilders, onwenselijk. Daarbij speelt mogelijk ook het argument ‘Wat lost een strafrechtelijke vervolging op?’ een rol. Het OM behartigt daarbij ook de belangen van de verdachte, dus ze zijn niet verplicht om een straf te eisen.
@ Wouter Verbeek: De rechter kan inderdaad afwijken van de eis van het OM en een hogere straf opleggen, maar daarvoor moeten zeer gewichtige redenen zijn. In de jurisprudentie is dit nog maar zelden voorgekomen.