Wat wilde Eurlings nou echt?
Veel mensen krabbelde zichzelf deze week even op het hoofd: “huh?” Wat wilde minister van verkeer Camiel Eurlings nou eigenlijk met die hele ‘ANWB leden peiling’ over de kilometerheffing? Waarom zo’n onhandige politieke zet? Waarom al die verwarring? Waarom niet gewoon in een keer het plan voorleggen aan de kamer en kijken waar het schip strand? De zet was doorzichtiger dan Eurlings dacht: het was een lange termijn strategische zet.
Er zijn een aantal belangrijke redenen te noemen waarom Eurlings zo’n ogenschijnlijke ‘onhandige’ politieke uitglijder maakte met de kilometerheffing. Voorop staat dat Eurlings bovenal denkt aan zijn eigen belang: zijn toekomst bij het CDA als eventuele tweede man of zelfs lijsttrekker moet volledig kreukloos zijn, geen politieke mislukkingen. Eurlings had eigenlijk twee ’straight’ choices: ofwel de kilometerheffing er door jassen, ofwel het plan afschieten. Beiden hadden hem geen succes opgeleverd. Had Eurlings het er immers doorgedramd, dan had hij zich in het land impopulair gemaakt (want er is natuurlijk totaal geen draagvlak voor). Had hij het afgeschoten, had hij zich in de kamer impopulair gemaakt (immers een voorbeeld van politieke zwakte). Dus: wat te doen?
De beslissing laten afhangen van een peiling van een organisatie met vier miljoen leden was een ideale uitkomst. Was er immers draagvlak voor, dan had Eurlings zich kunnen laten zien als grote ‘uitvoerder van de plannen van het volk,’ en was er geen draagvlak voor, dan had hij een politieke blunder voorkomen en dus een smet op zijn curriculum. Kortom: hij kon legitimiteit halen uit de ledenraadpleging, en zo zijn politieke agenda vormen. Immers is er nog weinig over besproken in het kabinet en heeft Eurlings zelf nog alle ruimte.
Het was heel handig om te zeggen, “ik laat mijn beslissing hier vanaf hangen,” om zo wat ruimte te kweken voor de te komen beslissing. Aan de andere kant, is de ANWB niets meer of minder dan een commerciële organisatie en is het logisch dat er naar aanleiding van dat vragen kwamen vanuit het land en de kamer. Eurlings was misschien geniepiger af geweest door dat niet te zeggen, aan de andere kant geeft hij zich nu wel het imago van “de grote volksvertegenwoordiger.” Heeeel democratisch Camiel!
Kortom, prima politiek spelletje van Eurlings, en een echte CDA strategische zet om te maken. Daar zijn ze immers ook een bestuurderspartij voor: minder visie, meer besturen.